Dysplazja stawu łokciowego

Dysplazja stawu łokciowego (ED – Elbow Dysplasia) Wskutek zaburzeń w rozwoju stawu, jego chrząstki mają tendencje do oddzielania się od kości (pierwsze objawy choroby występują między 4- 9 miesiącem życia). Kiedy powyższe fragmenty kości są luźne, poruszają się, powodują wówczas zapalenie stawu i silny ból. Nie leczona dysplazja prowadzi do rozwoju zmian zwyrodnieniowych powodujących artrozę – zesztywnienie zaburzające w znacznym stopniu funkcję stawu. Ponieważ choroba może również przebiegać bezobjawowo, badanie radiologiczne przeprowadza się przede wszystkim u psów hodowlanych.

W dysplazji stawu łokciowego możemy się spotkać z (razem lub oddzielnie) :

izolowanym wyrostkiem łokciowym dodatkowym (UAP, do 6 miesiąca powinien połączyć się z resztą kości. Jeśli do tego nie dojdzie, fragment kości będzie się poruszać i uwierać wewnątrz stawu, co z kolei powoduje zapalenie stawu i silny ból),
osteochondrozą stawu łokciowego (OCD)
izolowany nadkłykieć przyśrodkowy kości ramiennej (UME)
izolowanym wyrostkiem dziobiastym (FMCP)

Przyczyny:

U psa dysplazja stawu łokciowego moze pojawić się wskutek obciążenia genetycznego i/lub czynników środowiskowych. Należą do nich:

– nadmierne przekarmianie
– duża ilość białka i energii w pokarmie, co moze spowodować zaburzenia wzrostu kośćca (zbyt szybki wzrost).
– zbyt duża ilość wapnia, fosforu i witamin w pokarmie( zbyt szybki rozwój koścca).
– zbyt forsujące ćwiczenia /zabawa młodego psa (zbyt długie spacery, zbyt żywiołowe zabawy, zaawasowany trening, wchodzenie po schodach etc.)

Objawy:

kulawizna,
niechęć do zabawy i spacerów,
tkliwość okolicy stawu ze zwiększeniem obrysu stawu łokciowego,
ograniczony zakres ruchów,
odwiedzenie chorej kończyny,
trzeszczenie podczas zginania i prostowania stawy łokciowego.

Diagnoza – na podstawie wywiadu, badania klinicznego, oraz RTG. Najlepiej wykonać je dla obu stawów, gdyż choroba najczęściej rozwija się jednocześnie w obu łapach.

Stopień dysplazji stawów łokciowych – możliwe wyniki:

ED 0/0 – normalne / wolne od dysplazji stawy łokciowe
1/1 (czy 0/1, 1/0) – lekka dysplazja
ED 2/2 (czy 0/2, 2/0) – umiarkowana dysplazja
ED 3/3 (czy 0/3, 3/0) – ciężka dysplazja

Punktowa ocena dysplazji łokciowej

Ocena	Opis
0 – Staw łokciowy prawidłowy	Prawidłowy staw łokciowy, bez cech inkongruencji czy artrozy.
1 – Łagodna dysplazja- łagodna artroza	Obecność osteofitów wielkości < 2 mm. Sklerotyzacja okolicy wcięcia bloczkowego, przy zachowanej widoczności rysunku beleczek kostnych.
2 – Umiarkowana dysplazja – umiarkowana artroza lub podejrzenie zmiany pierwotnej	Obecność osteofitów wielkości 2-5 mm. Wyraźna sklerotyzacja okolicy wcięcia bloczkowego, bez widocznego rysunku beleczek kostnych. Inkongruecja promieniowo-łokciowa – stopień wielkości 3-5 mm.Pośrednie cechy obecności przyczyny pierwotnej ( UAP, MCD, OCD ).
3 – Ciężka dysplazja – ciężka artroza lub ewidentna zmiana pierwotna	Obecność osteofitów wielkości > 5 mm. Wyraźna inkongruencja promieniowo-łokciowa – stopień wielkości > 5 mm. Wyraźna obecność zmiany pierwotnej ( UAP, FCP, OCD ).

Badania w kierunku dysplazji stawów łokciowych są zalecane u wszystkich raz powyżej 45 cm w kłębie przede wszystkim ras molosowatych takich jak:

Długoletnie programy badań przesiewowych wprowadzone w wielu krajach, mające na celu wykrycie tej choroby i eliminację z rozrodu psów nią dotkniętych, skutecznie zmniejszyły odsetek jej występowania w poszczególnych rasach . W rozwoju choroby ważną rolę odgrywają także przyczyny środowiskowe, do których zalicza się czynniki żywieniowe (przesadnie wysoko energetyczna dieta, nadpodaż wapnia) oraz urazy, najczęściej niewielkie (związane z nadmierną aktywnością lub otyłością) Dysplazję łokciową stwierdzono u 78 ras psów badanych przez OFA (Orthopedic Foundation for Animals) Predysponowane są psy ras dużych i olbrzymich. Choroba częściej i silniej atakuje samce.

Fot. 2. Prawidłowy staw łokciowy u 5-letniego owczarka niemieckiego. A. Projekcja przyśrodkowo-boczna spoczynkowa. Na czerwono zaznaczono cztery wyraźne linie: a – krawędź doczaszkowa wyrostka wieńcowego przyśrodkowego; b – krawędź dogrzbietowa wyrostka łokciowego dodatkowego; c – krawędź doogonowa nadkłykcia bocznego kości ramiennej; d – krawędź doogonowa nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Na zielono zaznaczono przednią krawędź głowy kości promieniowej. Zielona strzałka wskazuje okolicę wcięcia bloczkowego z widocznym rysunkiem beleczek kostnych

B. Projekcja przyśrodkowo-boczna z pełną fleksją.

C. Projekcja przednio-tylna z pronacją kończyny o kąt 15 stopni. Na czerwono zaznaczono: a – przyśrodkową krawędź wyrostka wieńcowego przyśrodkowego oraz b – poboczną krawędź nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej. Linia zielona podkreśla powierzchnię stawową kłykcia przyśrodkowego kości ramiennej.

Projekcje radiograficzne stosowane w ocenie dysplazji stawów łokciowych.

Fot. 1. A. Projekcja przyśrodkowo-boczna spoczynkowa.

B. Projekcja przyśrodkowo-boczna z pełną fleksją.

C. Projekcja przednio-tylna z pronacją kończyny o kąt 15 stopni.

Staw łokciowy prawidłowy i staw łokciowy zwyrodniały

Na zdjęciach rentgenowskich osteoartroza stawu łokciowego może być jedynym objawem dysplazji, jako że przyczyna pierwotna często nie jest widoczna. Podstawową umiejętnością każdego lekarza weterynarii oceniającego stawy łokciowe powinna być zdolność rozróżnienia pomiędzy stawem prawidłowym a stawem zwyrodniałym. Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe, spotykane zazwyczaj u zwierząt starszych, najczęściej nie sprawiają trudności diagnostycznych (fot. 4). Problem pojawia się u psów młodych, u których nieznaczne, dopiero rozwijające się zmiany zwyrodnieniowe mogą łatwo zostać przeoczone, przez co pacjent zostaje zakwalifikowany jako wolny od dysplazji.

Fot. 3 A-C. Zmiany zwyrodnieniowe stawu łokciowego u 2-letniego owczarka niemieckiego (czerwone strzałki). Porównać z fot. 2 A-C. Widoczne osteofity na doczaszkowej krawędzi głowy kości promieniowej oraz na nadkłykciu bocznym (brak widocznej linii tego nadkłykcia). Linia wyrostka wieńcowego przyśrodkowego jest lekko rozmyta, a jego wierzchołek nie jest widoczny. Obecna sklerotyzacja okolicy wcięcia bloczkowego. Osteofity widoczne są także na dogrzbietowej krawędzi wyrostka łokciowego dodatkowego (B), na nadkłykciu przyśrodkowym oraz wyrostku wieńcowym przyśrodkowym (C). Należy zwrócić także uwagę na niedopasowanie powierzchni stawowych. Stopień zmian zwyrodnieniowych – łagodny. Jest to dysplazja najprawdopodobniej na tle MCD. D. Wyraźny osteofit na dogrzbietowej krawędzi wyrostka łokciowego dodatkowego u 15-miesięcznego bullmastiffa (strzałka). Należy zwrócić uwagę na zmiany zwyrodnieniowe w podobnej lokalizacji jak w przypadku pokazanym na A do C.

Więcej informacji :https://weterynarianews.pl/radiologiczna-ocena-dysplazji-stawow-lokciowych-psow/

Piśmiennictwo:

1. Shwarz T., Saunders J.: Veterinary Computed Tomography. Wiley-Blackwell, 2011. Examining Elbow Dysplasia, Materiały przygotowane przez Orthopedic Foundation for Animals. www.offa.org.

2. Thrall D.E.: Diagnostyka radiologiczna w weterynarii. Elsevier Urban & Partner, 2010.

3. Kealy J.K., McAllister H., Graham J.P.: Diagnostyka radiologiczna i ultrasonograficzna psów i kotów. Elsevier, Urban & Partner, 2013.

4. Barr F.J., Kirberger R.M.: BSAVA Manual of Canine and Feline Musculoskeletal Imaging. BSAVA, 2006.

5. IEWG proceedings 2012, www.vet-iewg.org.

6. Groth A.M i wsp.: Spectrum of computed tomographic findings in 58 canine elbows with fragmentation of the medial coronoid process. „Journal of Small Animal Practice”, 2009; 50:15-22.

7. Moores A.P. i wsp.: Computed tomography versus arthroscopy for detection of canine elbow dysplasia lesions. „Veterinary Surgery”, 2008; 37:390-398.

8. Fitzpatrick N. i wsp.: Radiographic and arthroscopic findings in the elbow joints of 263 dogs with medial coronoid disease. „Veterinary Surgery”, 2009; 38:213-223.

No comments.

Punktowa ocena dysplazji łokciowej

Staw łokciowy prawidłowy i staw łokciowy zwyrodniały

Piśmiennictwo:

AKTUALNOŚCI