DYSPLAZJA STAWÓW BIODROWYCH

Dysplazja stawów biodrowych (HD – Hip Dysplasia) to zaburzenie rozwojowe polegające na niedopasowaniu główki kości udowej do panewki. W rezultacie, głowa kości udowej przestaje ściśle przylegać do panewki stawu, co prowadzi do nadwichnięcia stawu biodrowego, stanu zapalnego chrząstki stawowej, i ogólnego zwyrodnienia stawu. Dysplazja jest chorobą uwarunkowaną genetycznie o charakterze poligenicznym (a zatem zależącym od działania wielu genów), dlatego zawsze przy kupnie szczeniaka należy sprawdzić, czy rodzice są od niej wolni. Nie daje to wprawdzie gwarancji posiadania wolnego od dysplazji szczeniaka, ale w znacznym stopniu minimalizuje ryzyko wystąpienia choroby.

Na szybkość rozwoju dysplazji i stopień jej zaawansowania wpływają także czynniki środowiskowe (nieprawidłowe żywienie – zbyt duża zawartość substancji mineralno-witaminowych, przekarmianie, otyłość, zbyt forsowny trening w okresie szczenięcym). Nie leczona dysplazja może powodować silny ból, ograniczenie ruchomości stawu, wczesny rozwój zmian zwyrodnieniowych.

W wieku szczenięcym (4-5 miesięcy) można przeprowadzić wstępne badanie, które pozwoli wykryć ewentualne zmiany w początkowym stadium. Należy jednak pamiętać iż nie są to miarodajne wyniki. A hodowcy przestrzegają przed zbyt wczesną ingerencją chirurgicznym. Dzięki wczesnemu zdiagnozowaniu dysplazji, można rozpocząć leczenie jeszcze zanim powstaną w stawach zmiany zaawansowane, co może znacznie spowolnić rozwój dysplazji. Ostateczny wynik można określić u dorosłego już psa -szczególnie prześwietlenie jest polecane dla właścicieli pragnących uprawiać ze swoim psem sporty, a także jest konieczne dla hodowców. Zdarza się że psy nawet z zaawansowaną nie dają wyraźnych objawów – dlatego tak ważne jest wykonanie RTG.

Międzynarodowa federacja Cynology Aliance Internationale uznaje pięciostopniową skalę oceny dysplazji stawów biodrowych.

A – nie ma żadnych objawów dysplazji stawów biodrowych
B – prawie normalne stawy biodrowe
C – nieznaczna dysplazja stawów biodrowych
D – umiarkowana dysplazja stawów biodrowych
E – ciężka dysplazja stawów biodrowych

Związek Kynologiczny PL, uznał metodę standardową jako obowiązkową do oceny stawów biodrowych u psów wszystkich ras powyżej 45 cm w kłębie. Do hodowli mogą być używane osobniki z wynikiem A i B. Warunkowo można dopuścić do hodowli psa z wynikiem C jeśli w poprzednich pokoleniach nie wykazano cech dysplazji. Biorąc pod uwagę możliwość tzw. dysplazji nabytej bez podłoża genetycznego. W przypadku użycia warunkowo do hodowli osobnika z wynikiem C, drugi osobnik z kojarzonej pary musi być wolny od dysplazji ( musi mieć więc wynik A). Każdy miot tej pary powinien być prześwietlony w wieku powyżej 15 miesięcy a wyniki przekazane do związku. Jest to warunek bezwzględny. Zgodę na kojarzenie psów z wynikiem C musi wydać Zarząd po rozpatrzeniu wniosku hodowcy.

Stopniowa skala oceny dysplazji stawów biodrowych

Ocena	Opis
A	Normalne stawy biodrowe.Głowa kości udowej prawidłowo osadzona w panewce (zagłębiona w 75%), doczaszkowa krawędź panewki o ostrym, lekko zaokrąglonym cieniu, przestrzeń stawowa jest wąska i równa, kąt Norberga wynosi ok. 105° , w doskonałych stawach biodrowych doczaszkowo-boczna krawędź panewki otacza głowę kości udowej nieco bardziej w kierunku doogonowo-bocznym.
B	Prawie normalne stawy biodrowe.Głowa kości udowej i panewka łagodnie niedopasowane (zagłębienie głowy kości udowej w panewce 60-75%), wartość kąta Norberga wynosi ok. 105° lub głowa kości udowej i panewka dopasowane prawidłowo, a wartość kąta Norberga jest mniejsza nić 105°.
C	Nieznaczna (lekka) dysplazja stawów biodrowych.Głowa kości udowej i panewka są niedopasowane (zagłębienie głowy kości udowej w panewce w 40-50 %), kąt Norberga wynosi ok. 100° i/lub występuje niewielkie spłaszczenie doczaszkowo-bocznej krawędzi panewki, mogą wystąpić słabo wyrażone cechy choroby zwyrodnieniowej stawów na doczaszkowej, doogonowej oraz dogrzbietowej krawędzi panewki lub na głowie i szyjce kości udowej.
D	Umiarkowana (średnia) dysplazja stawów biodrowych.Widoczna jest wyraźna niezgodność między głową kości udowej a panewką przy jednoczesnym nadwichnięciu stawu (głowa kości udowej zagłębiona w panewce w 25-40%), kąt Norberga jest większy niż 90°, widoczne jest spłaszczenie krawędzi doczaszkowo-bocznej i/lub cechy choroby zwyrodnieniowej stawów.
E	Ciężka dysplazja stawów biodrowych.Wyraźne oznaki dysplazji stawów biodrowych, takie jak luźność lub wyraźne nadwichnięcie. Kąt Norberga jest mniejszy niż 90°. Silnie zaznaczone spłaszczenie doczaszkowej krawędzi panewki, zniekształcenie głowy kości udowej (kształt grzyba, spłaszczenie) lub inne znamiona choroby zwyrodnieniowej stawów.

Analiza zdjęć RTG

Analiza radiogramów stawów biodrowych w projekcji OFA w pierwszej kolejności obejmuje ocenę prawidłowego ułożenia pacjenta. Niesymetryczne ułożenie pacjenta wypacza obraz stawów biodrowych, co może doprowadzić do błędnej ich oceny: niestwierdzenia dysplazji w przypadku jej obecności lub omyłkowego jej rozpoznania w przypadku prawidłowych stawów biodrowych. Często popełnianym błędem ułożenia jest niesymetryczne ustawienie miednicy. Strona miednicy znajdująca się dalej od kasety charakteryzuje się pozornie powiększonym otworem zasłonowym i pomniejszonym talerzem biodrowym. Głowa kości udowej wydaje się ciaśniej osadzona w pozornie głębokiej panewce. Z kolei znajdująca się bliżej kasety strona miednicy charakteryzuje się pomniejszonym otworem zasłonowym i powiększonym talerzem biodrowym. W efekcie głowa kości udowej wydaje się luźno osadzona w pozornie płytkiej panewce.

Kolejnym, często popełnianym błędem ułożenia jest niedostateczne zrotowanie kończyn miednicznych, co również utrudnia interpretację stopnia wpasowania głowy kości udowej w panewkę, co w konsekwencji prowadzić może do błędnego rozpoznania (ryc. 5). Należy pamiętać, że prawidłowa interpretacja zdjęć rentgenowskich niewątpliwie koreluje z doświadczeniem lekarza, a ze względu na różnice rasowe występujące w obrazie stawów biodrowych każdy przypadek należy traktować indywidualnie.

Prawidłowy obraz rentgenowski stawów biodrowych charakteryzuje się m.in.: 1) głęboką panewką; 2) okrągłą i równą głową kości udowej, która jest ciasno wpasowana w panewkę; 3) gładką i niepogrubioną szyjką kości udowej; 4) brakiem cech wtórnej choroby zwyrodnieniowej stawu (16; ryc. 7). Wskaźnikiem ułatwiającym ocenę wpasowania głowy kości udowej w panewkę (innymi słowy – stopnia nadwichnięcia stawu biodrowego) jest pomiar kąta Norberga (ang. NA – Norberg angle). Sposób pomiaru kąta Norberga przestawia ryc. 6. Im mniejszy NA, tym stopień nadwichnięcia stawu biodrowego jest większy, a ryzyko rozwoju choroby zwyrodnieniowej wzrasta. Z obserwacji Ollsona wynika, iż kąt NA < 105 stopni wskazuje na nieprawidłowe ukształtowanie stawu biodrowego, tak więc wartość 105 stopni jest minimalnym wynikiem, który pozwala stwierdzić, że obraz radiologiczny stawów biodrowych pacjenta nie wskazuje na ryzyko rozwoju CHD (14, 15). Pomiar kąta Norberga jest wykonywany osobno dla lewego i prawego stawu biodrowego, jego pomiar jest miarodajny wyłącznie w przypadku prawidłowo wykonanej projekcji OFA.

W Pracowni Diagnostyki Obrazowej analizę stawów biodrowych przeprowadza się, uwzględniając wiek pacjenta:

U zwierząt młodych, u których istotną kwestią jest ocena luźności stawów biodrowych, przeprowadza się pomiar kąta Norberga oraz analizuje się obraz stawów biodrowych na radiogramie z dystrakcją. W przypadku obecności zmian zwyrodnieniowych lub przy ewidentnym nadwichnięciu stawów biodrowych w projekcji OFA badanie z dystrakcją nie jest konieczne.
U zwierząt dorosłych, u których widoczne są najczęściej skutki dysplazji, analizuje się różnego stopnia zmiany zwyrodnieniowe, ewentualnie posiłkując się w rozpoznaniu pomiarem kąta Norberga.

Do najwcześniej widocznych w obrazie rentgenowskim zmian zwyrodnieniowych w przypadku dysplazji stawów biodrowych należy linia Morgana (ryc. 8). Jest ona widoczna w postaci cienia zlokalizowanego w doogonowej części szyjki kości udowej. Udowodniono, że u psów młodych (w wieku 6-7 miesięcy) pojawienie się tej linii zwiększa możliwość wystąpienia typowych zmian dysplastycznych u pacjentów w starszym wieku ). Wraz z rozwojem procesu chorobowego obserwuje się różny stopień nasilenia zmian zwyrodnieniowych .

Podstawą oceny dysplazji stawów biodrowych w projekcji OFA jest prawidłowo wykonany radiogram. Ocena CHD nie jest możliwa przy nieprawidłowo wykonanej projekcji. Każdy źle wykonany radiogram należy powtórzyć.
U zwierząt młodych, u których nie zakończył się wzrost, prawidłowy obraz stawów biodrowych w projekcji OFA nie pozwala na wykluczenie CHD. Badanie pacjenta musi być połączone ze zdjęciem z dystrakcją i/lub testem ortopedycznym.
Badaniu w kierunku CHD powinny być poddane wszystkie psy ras predysponowanych, nawet gdy nie wykazują one objawów klinicznych. Badanie można rozpocząć u psów pomiędzy 14. a 16. tygodniem życia.

Ryc. 1. Prawidłowo wykonana projekcja OFA u psa rasy amstaff w wieku 5 lat. Na radiogramie, oprócz stawów biodrowych, widoczne są: miednica, stawy krzyżowo-biodrowe, oba stawy kolanowe oraz połączenie lędźwiowo-krzyżowe. Prawidłowo wykonany radiogram stawów biodrowych charakteryzuje się symetrią struktur – otwory zasłonowe takiej samej wielkości, trzony kości udowych ułożone równolegle względem siebie i kręgosłupa, rzepki położone w centrum nasad dalszych kości udowych.

Ryc. 2a. Prawidłowe ułożenie pacjenta w projekcji OFA. Pacjent ułożony w pozycjonerze na grzbiecie, kończyny miedniczne wyciągnięte są ku tyłowi i ułożone równolegle względem siebie i stołu; powyżej stawów kolanowych widoczna jest przewiązka. Kończyny miedniczne stabilizowane są poprzez ułożenie stawów skokowych na podpórce i obciążenie ich workami z piaskiem

Ryc. 2b. Prawidłowe ułożenie pacjenta w projekcji OFA. Pacjent ułożony w pozycjonerze na grzbiecie, kończyny miedniczne wyciągnięte są ku tyłowi i ułożone równolegle względem siebie i stołu; powyżej stawów kolanowych widoczna jest przewiązka. Kończyny miedniczne stabilizowane są poprzez ułożenie stawów skokowych na podpórce i obciążenie ich workami z piaskiem

Ryc. 3a. Ułożenie w projekcji z dystrakcją. Pacjent ułożony w pozycjonerze na grzbiecie, zgięte w kolanach kończyny ustawia się w ten sposób, aby kości udowe były ustawione pod kątem 90° względem stołu. Pomiędzy udami pacjenta umieszczona jest rozwórka.

Ryc. 3b. Ułożenie w projekcji z dystrakcją. Pacjent ułożony w pozycjonerze na grzbiecie, zgięte w kolanach kończyny ustawia się w ten sposób, aby kości udowe były ustawione pod kątem 90° względem stołu. Pomiędzy udami pacjenta umieszczona jest rozwórka

Ryc. 4. Radiogramy w projekcji OFA wykonane u pacjenta, a) przedstawia prawidłowo wykonany radiogram stawów biodrowych; głowa kości udowej – o prawidłowym kształcie; b) na radiogramie z odwiedzioną kończyną lewą obraz stawu wydaje się dysplastyczny. Przy takim ułożeniu głowy kości udowej, na skutek przechylenia, uwidoczniony zostaje dołek więzadłowy, czego wynikiem jest obraz pozornego spłaszczenia głowy kości udowej

Ryc. 6. Projekcja OFA. Pomiar kąta Norberga – głowy kości udowych obrysowane są okręgami, których środki połączone są linią A. Linia B przeprowadzona jest ze środka okręgu otaczającego głowę kości udowej stycznie do przedniej krawędzi panewki. Kąt Norberga zawiera się między liniami A i B

Ryc. 7. Radiogram w projekcji OFA psa rasy labrador retriever z prawidłowym obrazem stawów biodrowych. Głowy kości udowych o prawidłowym obrysie, ciasno wpasowane w panewki; doczaszkowa krawędź obu panewek o ostrym, lekko zaokrąglonym cieniu, przestrzeń stawowa obustronnie o wąskim i równym obrysie

Ryc. 8. Radiogram w projekcji OFA psa rasy golden retriever w wieku 18 miesięcy. Widoczna wyraźnie zaznaczona linia Morgana (biała strzałka), wskazująca na początkowe stadium choroby zwyrodnieniowej stawów biodrowych.

Ryc. 9b. Radiogramy w projekcji OFA, ukazujące ciężką dysplazję stawów biodrowych u psa rasy owczarek niemiecki w wieku 5 lat – cechy wtórnej choroby zwyrodnieniowej – w badaniu widoczne są zniekształcone, powiększone głowy kości udowych, które bez wyraźnej granicy przechodzą w pogrubione szyjki. Panewki ulegają spłyceniu przy jednocześnie widocznej silnej sklerotyzacji jej krawędzi. Brzegi doczaszkowy i doogonowy obu panewek ulegają przebudowaniu

Prawidłowo ukształtowany staw biodrowy psa cechuje głęboka panewka, okrągła i gładka powierzchnia głowy kości udowej, dobrze dopasowana do panewki, wyodrębniona i normalnej grubości szyjka kości udowej i brak zmian zwyrodnieniowych w stawie biodrowym. Zmiany w obrazie rtg przy występowaniu dysplazji stawów biodrowych dotyczą wszystkich elementów stawu. Panewka ulega spłaszczeniu, spłyceniu, występuje nieregularność zarysu z widocznym nadwichnięciem czy nawet zwichnięciem głowy kości udowej. Rozwija się choroba zwyrodnieniowa stawu, która obejmuje zniekształcenie głowy kości udowej i jej szyjki, krawędzi panewki z tworzeniem wyrośli kostnych tzw. osteofitów. Głowa kości udowej zmienia kształt z okrągłego na grzybowaty. W obrębie szyjki tkanka kostna ulega zagęszczeniu. W chrząstce stawowej widoczne są miejsca ubytków. Może także dochodzić do zmiany kąta inklinacji, czego następstwem jest rozwój biodra szpotawego lub koślawego. Postępujące zmiany zwyrodnieniowe w rezultacie mogą prowadzić do zesztywnienia stawu..

Ocena stawów biodrowych na podstawie zdjęć rtg metodą standardową różni się w poszczególnych krajach, ale podstawy do oceny są wszędzie takie same i składają się na nią:

ukształtowanie panewki
ukształtowanie głowy kości udowej
wzajemne położenie panewki i kości udowej
zmiany zwyrodnieniowe stawów biodrowych

Jeżeli 50 % głowy kości udowej znajduje się w obrębie panewki, takie stawy uznawane są za wolne od dysplazji. W przypadku słabego pokrycia głowy kości udowej przez panewkę, jej spłaszczenia i obecność chociaż najmniejszych zmian zwyrodnieniowych, stawy są uznawane za obciążone dysplazją.

Metoda brzuszno-grzbietowa „na żabę”

Pozwala na dokładną ocenę głowy i szyjki kości udowej oraz wykrycie wczesnego formowania się wyrośli kostnych w tylnej część szyjki kości udowej, przednio-grzbietowej powierzchni głowy kości udowej i grzbietowego brzegu panewki. Zmiany te trudno wykryć na zdjęciu rtg wykonanym metodą standardową. Pozycja „na żabę” służy wykryciu wczesnych zmian zwyrodnieniowych w stawach biodrowych i jest najczęściej wykonywana dodatkowo, jako metoda pomocnicza do metody standardowej.

Metoda brzuszno-grzbietowa z użyciem klina

Wzięła swą nazwę od używanej rozwórki spełniającej rolę klina, dzięki której możliwe jest wykrycie minimalnego rozluźnienia w stawach biodrowych.

Matoda PennHIP

Oparta jest na ilościowej ocenie przemieszczenia głowy kości udowej z panewki. Podobnie jak w metodzie standardowej wymagane jest znieczulenie pacjenta. Zwierzęta układane są w pozycji grzbietowej, kończyny miedniczne ułożone są w pozycji naturalnej, naśladującej pozycję stojącą. Metoda ta jest obecnie uznawana za najbardziej precyzyjną metodę oceny stopnia rozluźnienia stawów biodrowych u psów.

Metoda Fluckigera

Ujawnia rozluźnienie w stawie biodrowym poprzez położenie nacisku z zewnątrz, podobnie jak metoda PennHIP

Metoda pomiaru grzbietowo-bocznego podwichnięcia głowy kości udowej – DLS

Służy do oceny biernego rozluźnienia stawów biodrowych. Nowatorski w tej metodzie jest sposób ułożenia psa do badania, który naśladuje naturalną pozycję zwierzęcia podczas stania.

Metoda oceny grzbietowego brzegu panewki – DAR

Pozwala ona na ocenę ilościową i jakościową grzbietowego brzegu panewki stawu biodrowego. Ostatecznej oceny stawów biodrowych i wpisu do rodowodu dokonuje doświadczony lekarz weterynarii z odpowiednimi uprawnieniami zawodowymi .

Poza predyspozycjami dziedzicznymi, wpływ na wystąpienie dysplazji stawów biodrowych u psów mają jeszcze czynniki środowiskowe, które mogą potęgować te pierwsze. Do nich należą:

Nieprawidłowe żywienieMusimy wiedzieć, że psy różnej wielkości osiągają dorosłą masę ciała w różnym wieku. np. rasy małe i miniaturowe w wieku 6-9 miesięcy, natomiast rasy duże i olbrzymie 18-24 miesięcy. Dlatego układając dawkę pokarmową dla odsadzonych szczeniąt, musimy uwzględniać różne zapotrzebowanie energetyczne pokarmu, różne zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminy, jakość i strawność dawki pokarmowej. Częstym błędem żywieniowym jest podawanie zbyt dużej lub źle zbilansowanej ilości wapnia, fosforu i witaminy D3. Drugim błędem jest podawanie wysokoenergetycznej karmy. Oba błędy żywieniowe prowadzą do szybkiego wzrostu kości i szybkiego przyrostu masy ciała, co w efekcie obciąża stawy, doprowadzając do rozluźnienia i niedopasowania w stawie. W następstwie dochodzi do uszkodzenia chrząstki stawowej. Dlatego zawsze należy dokładnie i rzetelnie skonsultować dawki podawanego pokarmu w danym okresie życia psa z lekarzem weterynarii.
Zbyt intensywna aktywność fizycznaDrugim bardzo poważnym czynnikiem, który może doprowadzić do dysplazji stawu biodrowego u psów jest intensywny trening w okresie wzrostu. W przypadku psów ras dużych, zakończenie wzrostu ma miejsce w wieku 14-16 miesięcy. Okres zakończenia kostnienia to 8-10 miesięcy. Prowadząc w tym okresie intensywny trening, można doprowadzić do zbyt dużego obciążenia stawów u naszego pupila, a także urazów biodra lub kończyn miednicznych.

Dysplazja u psa – objawy. Czy mój pies ma dysplazję stawów biodrowych?

Diagnozę dysplazji stawu biodrowego u psa może podjąć lekarz weterynarii na podstawie wywiadu, badania klinicznego, badania ortopedycznego i wykonując badanie dodatkowe, jakim jest zdjęcie RTG. W niektórych przypadkach, kiedy chodzi o dokładną ocenę struktur wewnętrznych stawu, lekarz może podjąć decyzję o dodatkowych badaniach, jak artroskopia czy tomografia komputerowa. Ocena stawów biodrowych jest stawiana na podstawie kilku metod, np. metoda Ortolaniego, Barlowa, Bardensa, Norberga, PennHIP, DAR. W związku z tym, nieprawidłowości w stawie można stwierdzić w bardzo młodym wieku, dlatego warto odwiedzić lekarza weterynarii, który zbada psa i określi, czy należy przedsięwziąć działania profilaktyczne. Należy pamiętać, że w wieku 15 miesięcy, kiedy dokonuje się wpisu do rodowodu, może być już za późno na działania profilaktyczne czy korekcję chirurgiczną. Wieloletnie doświadczenie hodowców ras molosowatych mówi iż nie powinno się poddawać korektom zwierząt przez zakończonym w pełni rozwojem kostnym. U zwierząt młodych bowiem mogą występować rozluźnienia stawów które samoistnie potrafią się skorygować. Przedwczesna ingerencja chirurgiczna znacznie częściej przynosi więcej szkód niż pożytku doprowadzając do postępujących zmian zwyrodnieniowych i w efekcie trwałego kalectwa.

Dysplazja u psa – objawy

Jakie objawy dysplazji u psa możemy zauważyć? Wśród niepokojących objawów dysplazji u psa, dzięki którym możemy podejrzewać zmiany w obrębie stawów są:

Wśród niepokojących objawów, dzięki którym możemy podejrzewać zmiany w obrębie stawów są:

brak chęci do ruchu,
kulawizna (szczególnie po dużym wysiłku),
sztywny i chwiejny chód,
krótki wykrok,
ustawienie kończyn w literę X,
potykanie się podczas biegu,
zajęczy bieg (pies odbija się z obu kończyn miednicznych),
problemy ze wstawaniem i siadaniem, szczególnie po dłuższym spoczynku
problemy z wyskokiem i zeskokiem
pozycja leżąca z wyciągniętymi kończynami do tyłu,
wygięcie grzbietu,
zanik mięśni w obrębie kończyn miednicznych.

Objawy dysplazji u psa mogą być niewidoczne na pierwszy rzut oka, dlatego zwierzaka trzeba bacznie obserwować pod kątem występowania trudności z poruszaniem się czy kulawizną lub nietypowym sposobem chodzenia. Dopiero po ukończeniu 15 miesiąca życia badanie w kierunku dysplazji u psa, daje miarodajny wynik. W przypadku wystąpienia objawów sugerujących dysplazje stawów biodrowych lekarz po prześwietleniu podejmie decyzję, czy należy stosować wyłącznie działania profilaktyczne, czy konieczne jest podjęcie leczenia. Istnieją dwie metody leczenia dysplazji stawów biodrowych u psów: zachowawcze i operacyjne. Przy leczeniu zachowawczym powinno się zapewnić psu ograniczony trening, lecz musi być on odpowiednio dostosowany do wieku psa i jego rozwoju fizycznego. Leczenie polega na włączeniu do diety preparatów mineralno-witaminowych, w przypadku nieodpowiednio zbilansowanego pożywienia. Kiedy zmiany są już zaawansowane i mamy do czynienia z rozluźnieniem torebki stawowej lub przebudową stawu i chrząstek stawowych, podawane są preparaty lub diety zawierające glukozaminę i siarczan chondroityny, które są swoistego rodzaju chondroprotektorami. Są to też preparaty, które mają działanie przeciwzapalne i wraz z innymi lekami z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NSAID), stosowane są przy poważnych zmianach w stawach. Szczególnie w przypadku, kiedy pies cierpi i kuleje.

Dysplazja u psa – objawy i możliwości leczenia

Jest wiele zabiegów operacyjnych, które w zależności od stopnia zaawansowania dysplazji stawu biodrowego u psa i rozwoju zwierzęcia, lekarz może wykonać, aby mu pomóc.

Pektinectomia, pektinotomia, pektineomiectomia

Zabiegi te dotyczą przecięcia lub całkowitego usunięcia mięśnia grzebieniowego. Jest to mięsień, który zlokalizowany jest po przyśrodkowej stronie uda. Jeśli jest on zbyt napięty, głowa kości udowej może wychodzić z panewki miednicy. Przecięcie lub usunięcie tegoż mięśnia zmniejsza działanie tej siły, wyłącza nadwrażliwe nerwy, zmniejsza nieprawidłowe napięcie, zapewniając złagodzenie bólu. Zabieg nie jest traumatyczny i na drugi dzień po nim pies powinien normalnie się poruszać. Zabieg przeprowadzany jest w jak najmłodszym wieku psa i niezalecany przez hodowców.

Neurectomia

Denerwacja torebki stawowej w celu zniesienia bólu.

Zabieg polegający na usunięciu mięśnia grzebieniowego, przecięciu mięśnia biodrowo-lędźwiowego i dokonaniu odnerwienia torebki stawu biodrowego. Operację wykonuje się w przypadku zmian zaawansowanych i zwyrodnieniowych.

Symfizjodeza

Zabieg wykonywany w bardzo młodym wieku zwierzęcia, polegający na zahamowaniu wzrostu w spojeniu łonowym i zmianie ukatowania w stawie. Panewka zakrywa głowę kości udowej. Zabieg nie zalecany przez hodowców psy po tym zabiegu często na końcu leczenia skazane są na ortezy.

Darthroplastyka

Nadbudowa obrąbka panewki miednicy.

Potrójna osteotomia miednicy – TPO

Zabieg polega na przecięciu miednicy w trzech miejscach w celu zmiany ukątowania krzyżowo-miednicznego i dopasowania powierzchni stawowych. Osteotomia jest zabiegiem prewencyjnym, tak aby w przyszłości nie doszło do zmian zwyrodnieniowych w stawach biodrowych.

Endoproteza stawu biodrowego

Operacja bardzo często wykonywana u jest ludzi. Niestety, w związku z dużymi kosztami samej protezy stawu biodrowego, niewielu właścicieli psów decyduje się na ten zabieg. Wykonuje się go przy zmienionych zwyrodnieniowo-zapalnie stawach i pogorszeniu jakości życia psa. Polega na usunięciu szyjki i głowy kości udowej i wprowadzeniu na jej miejsce endoprotezy ze stopów metali. W przypadku zmienionej panewki również zastępuje się ją protezą sztuczną. Zabieg nie zalecany u młodych zwierząt przez hodowców.

Dekapitacja głowy kości udowej

Zabieg wykonywany jest jako ostateczny w leczeniu dysplazji stawów biodrowych u psów. Częściej wykonywany u małych psów w związku z mniejszym obciążeniem kończyn miednicznych. U dużych psów po zabiegu należy wdrażać długotrwałą fizykoterapię. Polega na usunięciu głowy i szyjki kości udowej zmienionej procesem zapalno-wytwórczym. Miejsce to wypełnia się tkanką łączną, która spełnia funkcję zastępczą stawu. Zabieg nie zalecany przez hodowców w przypadku młodych psów.

Młodzieńcze zapalenie kości ( ENOSTOZA) jest schorzeniem prawdopodobnie o podłożu genetycznym. Enostoza jest chorobą , która dotyczy kości kończyn. Charakteryzuje się kulawizną jednej lub więcej łap. Kulawizna ta ma tendencję do nawrotów i może być naprzemienna ( pies kuleje raz na jedną, drugi raz na inną kończynę).

Kulawiźnie mogą towarzyszyć inne objawy ogólne takie jak:

osowiałość,
gorączka,
niechęć do ruchu.

Rozpoznanie schorzenia stawia się na podstawie badania klinicznego. Dla potwierdzenia diagnozy wykonuje się badanie RTG. Leczenie polega na stosowaniu w miarę potrzeby środków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.
Poprawa następuje szybko. Nawroty mogą występować do ukończenia przez psa 2 roku życia. Jeżeli mimo leczenia stan pacjenta nie poprawia się należy podejrzewać współistnienie innych chorób układu ruchu takich jak np. dysplazja stawu biodrowego czy dysplazja stawu łokciowego.
Autor Sylwia Szymańska

Osteochondroza – istotą tej stosunkowo często występującej choroby jest obumieranie tkanki chrzęstnej w stawach. Może ona dotknąć dowolny staw, ale zwykle atakuje łokciowy. Silny ból sprawia, że pies kuleje, a w późniejszym wieku zapada na artretyzm. Chorobę diagnozuje się na podstawie zdjęcia rentgenowskiego, a leczy operacyjnie usuwając martwą tkankę. Od wielu lat ostechondroza pozostaje chorobą, której przyczyn nie udało się konkretnie ustalić. Wydaje się, że na jej rozwój i powstanie może mieć wpływ kilka czynników, wśród których do najważniejszych należy zaliczyć predyspozycję genetyczną, sposób żywienia oraz aktywność psa.
Pierwsze objawy choroby pojawiają się zwykle między 4 a 12 miesiącem życia. Początkowo pies zaczyna ostrożniej stawiać jedną kończynę, lekko odstawiając ją na bok. Potem, zwykle następnego dnia po dużym wysiłku, pojawia się kulawizna, która po kilku, kilkunastu godzinach przechodzi. Takie krótko trwające kulawizny powtarzają się regularnie przez kilka tygodni. Wreszcie pies zaczyna stale kuleć, a w zaawansowanym stadium w ogóle nie opiera chorej kończyny o podłoże.

Osteochondroza jest chorobą trudną do zdiagnozowania, szczególnie we wczesnej fazie. Bardzo ważne jest dokładne zbadanie kończyny na którą kuleje pies i określenie, w którym miejscu pies odczuwa ból – pozwala to na wykluczenie innych chorób, które występują często u młodych psów – dysplazji stawu łokciowego, enostozy czyli młodzieńczego zapalenia kości oraz osteodystrofii przerostowej. Oprócz bolesności w badaniu klinicznym można stwierdzić zaniki mięśniowe oraz ograniczoną ruchomość stawu.

Chondrodysplazja to dziedziczna deformacja nóg – nieprawidłowości pojawiają się w ich kształcie oraz długości, co daje czasem wrażenie karłowatości. Deformacje zaczynają się pojawiać w trakcie rozwoju szczenięcia – chorobę diagnozuje się poprzez badanie RTG.

PIŚMIENNICTWO I CZĘŚCIOWE AUTORSTWO https://vetkompleksowo.pl/kategorie-tematyczne/dysplazja-stawow-biodrowych-u-psow-czy-nadal-sprawia-problemy-diagnostyczne/4/

No comments.